महाराष्ट्रात सध्याचे कार्यरत शा.शिक्षण(क्रीडा) बि.पी.एड. शिक्षकांनी गेली पाच दशके शालेयस्तरावर “ऑलराउंडर” अष्टपैलू शिक्षकांच्या भुमिकेत गेली पाच दशके कार्य केलेले आहे.शालेय शिक्षणामध्ये क्रीडा घटक स्वतंत्र असतांनाही गेली पाच दशके शालेयस्तरावर विद्यार्थी खेळाडु वर्गांची प्रत्येक खेळ व क्रीडा करीता अतिरिक्त वेळेत निवड चाचणी घेणे,संघ सराव घेणे,शालेय स्पर्धा सहभाग अशा सर्व उपक्रमां करीता शालेय विद्यार्थी वर्गांचा”बापमाणुस” म्हणुन आजतागायत कार्यरत असलेल्या बी.पी.एड शिक्षक प्रवर्गाच्या नेमणुकी सत्र-२०१५ पासुन व्यपगत(रद्द)करुन आता पुढील सत्रात पासुन माजी सैनिक यांना क्रीडा शिक्षक म्हणुन नियुक्तीची घोषणा करण्यात आलेलीआहे.गेली एक दशका मध्ये लाखो युवा शा.शिक्षण (बी.पी.एड) पदवीधर बेरोजगार नियुक्तीची वाट पाहत आहे.ज्यांचा प्रथम व अंतिम अधिकार शालेय स्तरावर शा.शिक्षण(क्रीडा)शिक्षक म्हणुन नियुक्तीचा आहे.
तर?माजी सैनिकांना कोणत्या तात्विक आधारावर नियुक्त करण्याची शालेय शिक्षण व क्रीडा मंत्री महोदयांनी विधीमंडळात घोषणा केलेली आहे.जेव्हा की महाराष्ट्र राज्य शासकीय आणि खाजगी अनु.शाळा सेवा शर्ती-१९८१ अन्वये चुकीचे आहे. सैन्यदलात भरती होण्याकरिता शारीरिक चाचणी व बौद्धिक चाचणी परीक्षेची तयारी माजी सैनिक हे शारीरिक शिक्षणाविषयी परिपूर्ण ज्ञान असलेल्या शिक्षकांकडून प्रशिक्षण घेऊन सैन्यदलात भरती होत असतात. शालेय शारीरिक शिक्षण शिक्षकांऐवजी निवृत्त सैनिकांस शाळांत सेवेत घेणे उचित नाही याची काही कारणे आहेत
शैक्षणिक निपुणता: शालेय शारीरिक शिक्षण शिक्षक हे प्रशिक्षित व्यावसायिक असतात ज्यांना शारीरिक शिक्षण आणि अध्यापनशास्त्राचे विशेष शिक्षण असते.ते बाल विकास, शिकवण्याच्या पद्धती,
अभ्यासक्रम रचना आणि शैक्षणिक परिस्थितीसाठी विशिष्ट असलेल्या मूल्यांकन तंत्रांबद्दल जाणकार असतात. निवृत्त लष्करी जवानांना, मौल्यवान अनुभव आणि कौशल्ये असतात,
परंतु शैक्षणिक तत्त्वे आणि पद्धतींमध्ये कौशल्य नसू शकते.
वयानुरूप योग्य शैक्षणिक उपक्रम: शालेय शारीरिक शिक्षण शिक्षकांना बालवाडीपासून ते हायस्कूलपर्यंत सर्व वयोगटातील विद्यार्थ्यांसोबत काम करण्यासाठी प्रशिक्षित केले जाते आणि ते प्रत्येक वयोगटाच्या विकासाच्या
गरजेनुसार योग्य शैक्षणिक उपक्रम तयार करू शकतात.शैक्षणिक मानकांशी जुळणारे आकर्षक आणि विकासाच्या दृष्टीने योग्य उपक्रम कसे तयार करावे हे त्यांना समजते. दुसरीकडे, निवृत्त लष्करी
सैनिकांस लष्करी प्रशिक्षणाचा अनुभव असू शकतो जो विविध वयोगटातील विद्यार्थ्यांना शारीरिक
शिक्षण शिकवण्यासाठी थेट हस्तांतरित करू शकत नाही.
अभ्यासक्रम रचना: शालेय शारीरिक शिक्षण शिक्षक सर्वसमावेशक शारीरिक शिक्षण अभ्यासक्रमाची रचना आणि
अंमलबजावणी करण्यासाठी जबाबदार असतात ज्यात कारक कौशल्य विकास, क्रीडापटू, टीमवर्क, सुरक्षा आणि
आरोग्य शिक्षण यासारख्या विविध घटकांचा समावेश आहे. ते सुनिश्चित करतात की अभ्यासक्रम शैक्षणिक मानकांशी संरेखित आहे आणि सर्वांगीण विकासास प्रोत्साहन देतो.
निवृत्त लष्करी सैनिकांस गरजेप्रमाणे अभ्यासक्रम रचना करण्याची कौशल्य असू शकत नाही.
ज्यामुळे विद्यार्थ्यांसाठी व्यापक किंवा विकासाच्या दृष्टीने योग्य कार्यक्रम तयार करू शकत नाही .
सर्वसमावेशकता आणि समानता: शालेय शारीरिक शिक्षण शिक्षकांना शारीरिक शिक्षणामध्ये सर्वसमावेशकता
आणि समानतेला चालना देण्यासाठी प्रशिक्षित केले जाते, सर्व विद्यार्थ्यांना, त्यांची पार्श्वभूमी किंवा क्षमता पातळी
विचारात न घेता,त्यांना शारीरिक शिक्षणामध्ये प्रवेश आणि लाभ मिळावा याची खात्री करून दिली जाते. त्यांना
क्रियाकलापांशी जुळवून घेण्यासाठी आणि अपंग विद्यार्थ्यांना सुद्धा संधी प्रदान करण्यासाठी आणि विविधता,
निष्पक्षता आणि आदर वाढवण्यासाठी प्रशिक्षित केले जाते.निवृत्त लष्करी सैनिकांससमावेशक पद्धतींमध्ये समान पातळीवरील कौशल्य नसू शकते किंवा
विद्यार्थ्यांच्या विविध गटांसोबत काम करण्याचा मर्यादित अनुभव असू शकतो.
शिकवण्याच्या पद्धती: शालेय शारीरिक शिक्षण शिक्षकांना शैक्षणिक परिस्थिती मध्ये शिक्षणासाठी विशिष्ट असलेल्या विविध शिक्षण पद्धती आणि
शिकवण्याच्या धोरणांमध्ये प्रशिक्षित केले जाते.विद्यार्थ्यांना कसे गुंतवायचे,वेगळे निर्देश कसे द्यावे आणि विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीचे मूल्यांकन
कसे करावे हे त्यांना समजते.निवृत्त सैनिकांस शिकवण्याच्या पद्धतींमध्ये समान पातळीवरील प्रशिक्षण नसू शकते, ज्यामुळे
शाळेच्या वातावरणात शिक्षक म्हणून त्यांच्या परिणामकारकतेवर परिणाम होऊ शकतो.
सुरक्षिततेचा विचार: शालेय शारीरिक शिक्षण शिक्षकांना शारीरिक शिक्षण वातावरणामध्ये सुरक्षिततेला प्राधान्य देण्यासाठी प्रशिक्षित
केले जाते आणि त्यांना दुखापती टाळण्यासाठी आणि शारीरिक हालचालींसाठी सुरक्षित वातावरण निर्माण
करण्याच्या सर्वोत्तमपद्धतींबद्दल माहिती असते. निवृत्त लष्करी जवानांना, लष्करी प्रशिक्षणाचा मौल्यवान
अनुभव असताना, त्यांच्याकडे शालेय शारीरिक शिक्षण वातावरणाशी संबंधित सुरक्षिततेच्या विचारात
समानपातळीचे ज्ञान आणि प्रशिक्षण असू शकत नाही.
सेवानिवृत्त सैनिकांकडे बहुमोल कौशल्ये आणि अनुभव असू शकतात, त्यांच्याकडे शैक्षणिक कौशल्य, वयोमानानुसार सूचना, अभ्यासक्रमाची रचना, सर्वसमावेशकता दृष्टी, अध्यापन पद्धती आणि सुरक्षिततेचा विचार शालेय शारीरिक शिक्षण शिक्षकांसारखा नसू शकतो. जे शैक्षणिक वातावरणात शारीरिक शिक्षण क्षेत्रात प्रशिक्षित व्यावसायिक आहेत. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या सर्वांगीण विकासाला चालना देणारा सर्वसमावेशक आणि विकासात्मकदृष्ट्या योग्य शारीरिक शिक्षण कार्यक्रम मिळेल याची खात्री करण्यासाठी प्रशिक्षित शारीरिक शिक्षण शिक्षकांना कायम ठेवणे महत्त्वाचे आहे. सोपान एकनाथ कांगणे महाराष्ट्रीय मंडळाचे, चंद्रशेखर आगाशे शारीरिक शिक्षण महाविद्यालय, गुलटेकडी, पुणे यांनी ही माहिती दिली.
राज्यातील प्राथमिक शाळेत सेवानिवृत्त सैनिकांची भरती करणार ही शिक्षण मंर्त्री दीपक केसरकरांची घोषणा केवळ अल्प समाधानासाठी आहे कि,अन्य करणासाठी ते कळले नाही. अशा घोषणा करून शिक्षण क्षेत्रात सतत खळबळ उडवून देण्याचे राजकारण कुठेतरी थाबला पाहिजे अस वाटते. या क्षेत्रात अगोदरच एवढा गोधळ आहे. त्यातच अशा घोषणांची अधिक भर नकोय. महाराष्ट्राच्या क्रीडा क्षेत्रात अशा घोषणा व चुकीचे जीआर काढून नाहक दिला जाणारा त्रास कुठे तरी थांबला जावा. अन्यथा या क्षेत्रातील बेरोजगार युवकांना रस्त्यावर उतरण्याशिवाय पर्याय राहणार नाही. माजी सैनिकांबाबत आमच्या मनात निश्चित आदर आहे. त्यांच्या कुटुंबियांच्या कल्याणकारी योजना आणि त्यासाठी गोळा केला जाणाऱ्या निधीत शिक्षण क्षेत्रातील विद्यार्थी, शिक्षक आणि सर्व समाजाचे योगदानही आहे.
