स्पोर्ट्स पॅनोरमा | विशेष वृत्त
२३ जुलैपासून स्कॉटलंडमधील ग्लास्गो येथे राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा (Commonwealth Games 2026) रंगणार आहे. मात्र, यंदाच्या स्पर्धेपूर्वीच भारतीय क्रीडाप्रेमींसाठी एक चिंताजनक बाब समोर आली आहे. स्पर्धेतील अनेक प्रमुख खेळ वगळण्यात आल्यामुळे भारताच्या एकूण पदकसंख्येत मोठी घट होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
१९ वरून थेट १० खेळांपर्यंत घसरण
बर्मिंगहॅम येथे २०२२ मध्ये झालेल्या राष्ट्रकुल स्पर्धेत एकूण १९ क्रीडा प्रकारांचा समावेश होता. मात्र, ग्लास्गो २०२६ स्पर्धेत ही संख्या केवळ १० खेळांपर्यंत मर्यादित करण्यात आली आहे. परिणामी भारतासाठी नेहमी पदकांची कमाई करून देणारे अनेक खेळ यंदा स्पर्धेतच नसतील.
स्पर्धेतून वगळण्यात आलेले ९ खेळ
- क्रिकेट
- बॅडमिंटन
- हॉकी
- स्क्वॅश
- टेबल टेनिस
- ट्रायथ्लॉन
- कुस्ती
- बीच व्हॉलीबॉल
- रग्बी सेव्हन्स
यापैकी कुस्ती, बॅडमिंटन, टेबल टेनिस, हॉकी, स्क्वॅश आणि क्रिकेट या खेळांमध्ये भारताने सातत्याने दमदार कामगिरी केली आहे. बर्मिंगहॅम २०२२ स्पर्धेत भारताने या खेळांमधूनच तब्बल ३० पदके जिंकली होती. त्यामुळे हे खेळ वगळल्याचा सर्वाधिक फटका भारतालाच बसण्याची शक्यता आहे.
खेळ कमी करण्यामागची प्रमुख कारणे
व्हिक्टोरियाने घेतली माघार
२०२६ राष्ट्रकुल स्पर्धेचे आयोजन सुरुवातीला ऑस्ट्रेलियातील व्हिक्टोरिया राज्याकडे होते. मात्र, वाढत्या खर्चामुळे २०२३ मध्ये व्हिक्टोरियाने यजमानपदाचा त्याग केला. त्यामुळे राष्ट्रकुल महासंघासमोर नवीन यजमान शोधण्याचे मोठे आव्हान उभे राहिले.
ग्लास्गोचा पुढाकार
२०१४ राष्ट्रकुल स्पर्धेचे यशस्वी आयोजन केलेल्या ग्लास्गोकडे आवश्यक क्रीडा सुविधा आणि अनुभव असल्याने स्कॉटलंडने अल्पावधीत आयोजनाची जबाबदारी स्वीकारली.
खर्चावर नियंत्रण
आयोजनासाठी कमी वेळ आणि मर्यादित अर्थसंकल्प उपलब्ध असल्यामुळे स्पर्धा आर्थिकदृष्ट्या शाश्वत ठेवण्यासाठी आयोजकांनी खेळांची संख्या १९ वरून १० वर आणण्याचा निर्णय घेतला. तसेच खर्च कमी करण्यासाठी पारंपरिक कॉमनवेल्थ व्हिलेज उभारण्यात आलेले नाही. त्याऐवजी खेळाडू आणि अधिकाऱ्यांची व्यवस्था विविध हॉटेल्समध्ये करण्यात आली आहे.
भारतासमोर मोठे आव्हान
खेळांची संख्या कमी झाल्यामुळे भारतासाठी पदकांच्या संधीही मोठ्या प्रमाणात घटल्या आहेत. विशेषतः कुस्ती, बॅडमिंटन आणि टेबल टेनिससारख्या भारताच्या बलस्थानाच्या खेळांचा अभाव हा भारतीय मोहिमेसाठी मोठा धक्का मानला जात आहे.
तरीही बॉक्सिंग, अॅथलेटिक्स, वेटलिफ्टिंग आणि इतर उपलब्ध क्रीडा प्रकारांमध्ये भारतीय खेळाडूंकडून दमदार कामगिरीची अपेक्षा आहे. भारताचे पहिले पदक आधीच बॉक्सर लवलीना बोरगोहेन हिने निश्चित केले असून, आता मर्यादित स्पर्धांमध्ये अधिकाधिक पदके जिंकण्याचे आव्हान भारतीय संघासमोर असेल.
